Mówienie – królowa umiejętności językowych

6 fundamentów

Jeśli próbowaliście uczyć się języka angielskiego lub innego języka obcego wiecie doskonale, ile różnych przestrzeni jest do odkrycia w tej dziedzinie, zanim będziemy mogli powiedzieć: tak, znam ten język. Mam na myśli takie umiejętności jak czytanie, słuchanie, pisanie, mówienie, a także zasoby wiedzy, takie jak gramatyka danego języka oraz słownictwo. To sześć najbardziej podstawowych elementów potrzebnych nam do nauczenia się języka obcego.

Trochę jakby-samouk

W latach dziewięćdziesiątych jako uczeń liceum w Toruniu miałam język angielski w planie lekcji. Jednak byłam w grupie uczniów, którzy byli pierwszym, nieco eksperymentalnym rocznikiem uczącym się angielskiego. Na rynku brakowało wykwalifikowanych nauczycieli języka angielskiego, a w księgarniach z trudem można było kupić choćby słownik. W tym samym czasie przeżyłam swoiste oświecenie anglistyczne i zakochałam się w języku angielskim bez pamięci. Przesiadywałam w British Council długie godziny, korzystając z dostępnych tam bogactw. Penetrowałam też regularnie antykwariaty, wyszukując anglistyczne perełki. Słowem: uczyłam się. Dużo. Intensywnie. I co najważniejsze w kontekście tego tematu: samodzielnie. Nie chodziłam na prywatne lekcje, bo chyba nawet nie zaświtał mi taki pomysł.

Nie umiem mówić!

Czasy, w których przeżyłam to moje “oświecenie” były pozbawione dźwięku. Telewizja emitowała programy wyłącznie w języku polskim, a jedyne materiały dostępne w języku angielskim to kasety magnetofonowe z muzyką ulubionych zespołów oraz kasety z nagraniami z British Council. Ten brak dźwięku miał ogromne znaczenie, ponieważ zdając na studia dotkliwie odczułam jego efekty. Po egzaminie wstępnym na studia, pisemnym oczywiście, byłam dumną zdobywczynią drugiej ilości punktów na liście ze wszystkich zdających. Jednak po tym przystąpiłam do egzaminu ustnego i okazało się, że mój wynik spadł tak dramatycznie na tejże liście, że z ledwością załapałam się do grupy przyjętych na pierwszy rok studentów.

Skąd ta niemal-porażka?

Co się wydarzyło?

Przez lata samodzielnej pracy nauczyłam się gramatyki, czytania, pisania, słownictwa rozwiązując stosy zadań, czytając, pisząc. Jednak ucząc się sama w domu, pomimo pasji i ciężkiej pracy, nie byłam w stanie nauczyć się mówić, bo po prostu nie mówiłam do nikogo po angielsku. Teoretycznie miałam okazję rozmawiać z naszymi nauczycielami w szkole, jednak po pierwsze było nas osiemnaścioro w grupie, więc niewiele było okazji do wypowiadania się, a po drugie nie należałam do osób lubiących mówić na forum, byłam wręcz przeraźliwie nieśmiała.

Jak nauczyć (się) mówić po angielsku?

Zaczynając pracę w tym samym liceum, które wcześniej ukończyłam, od pierwszych miesięcy poszukiwałam odpowiedzi jak uczyć, tak by mówienie nie zostało zaniedbane nawet w bardzo licznej grupie uczniów.

Z czasem pojawiło się jeszcze drugie zagadnienie, na które postanowiłam znaleźć odpowiedź. Zaobserwowałam, że mimo tego, że moi uczniowie uczyli się wielu nowych słówek i gramatyki, nie używali ich aktywnie w mówieniu. Tak jakby pozostawały one na papierze i wcale nie działały, kiedy moi uczniowie mówili. Tu pojawiło się to drugie pytanie: jak uczyć (się) języka angielskiego, aby słowa i gramatyka, które poznajemy na kartach podręczników trafiały do naszej mowy w aktywnej i poprawnej formie.

I tak, żeby od razu zaczynały działać, być używane, takie – nasze.

Od tego czasu prowadziłam badania nad tym, jak scalić wiedzę ze stron książek z umiejętnością mówienia, jednocześnie kształcąc tę umiejętność na równym poziomie z innymi, a może nawet jako umiejętność priorytetową. Wdrażałam własne eksperymentalne metody nauczania i uczenia się mówienia w języku angielskim, obserwowałam, notowałam, filmowałam. Odrzucałam to co przynosiło niewystarczająco zadowalające efekty, modyfikowałam kilkadziesiąt razy, wdrażałam ponownie. I tak przez ostatnie 17 lat, codziennie przez 8-12 godzin dziennie.

Na drodze moich badań zupełnie przez przypadek odnalazła mnie neurodydaktyka i odkrycia neurobiologów w zakresie procesów uczenia się. Znalazłam w nich potwierdzenie moich tez, obserwacji oraz naukowe podwaliny do mojej pracy badawczej. Wniosek był jasny: da się.

Królowa umiejętności

Mówienie w języku obcym powinno być umiejętnością absolutnie nadrzędną w procesie uczenia się, ponieważ korzyści z tego są ogromne. Pierwszym powodem nadrzędności umiejętności mówienia nad innymi jest fakt, że 97% osób przeze mnie badanych deklaruje, że jest to umiejętność im najbardziej potrzebna spośród wszystkich innych. Drugą z przyczyn jest coś, co nazywam motoryką tworzenia języka. Konstruując poprawne zdania w języku mówionym, uczymy się budowy zdania na poziomie automatycznym. Jeżeli potrafisz zbudować i automatycznie wypowiedzieć poprawne i w pełni komunikatywne zdanie w języku obcym w odpowiedniej dla niego sytuacji, to znaczy, że potrafisz użyć: KONSTRUKCJI ZDANIA + GRAMATYKI + SŁÓWEK + WYMOWY.

Wynika z tego, że ucząc się poprawnie mówić, zyskujemy wiele elementów nauki języka obcego jednocześnie.

Dzięki mówieniu – gramatyka i słówka bez wkuwania

Jak zazwyczaj uczycie się gramatyki? Najczęściej poznajemy strukturę gramatyczną, jej budowę, użycie, a następnie robimy pisemne ćwiczenia, prawda? A co gdybyśmy zobaczyli tę strukturę, poznali zasady użycia i jej konstrukcję, a potem zaraz ją zaczęli używać w mówieniu? Jeśli nauczysz się gramatyki przez jej używanie, a nie oglądanie na kartach podręcznika:

– wiesz do czego Tobie jest potrzebna, do czego służy;

– zapamiętujesz od razu jej konstrukcję;

– od początku używasz jej w pełnych zdaniach w odpowiednim kontekście;

– nie jest tylko suchą teorią na piśmie, jest czymś co działa.

Słówka uczone za pomocą używania ich od razu w mowie (metoda “exhibition”) zamiast wkuwania:

– są od razu tobie przydatne;

– ucząc się ich przez mówienie, skupiasz się na ich poprawnym użyciu w kontekście i ich właściwym brzmieniu (słówka 4D);

– stają się od początku aktywne, nie są już tylko martwym słowem na kartach podręcznika.

Nauka słówek i gramatyki bez wkuwania – to naprawdę możliwe. A możliwe jest poprzez uczenie się języka obcego przez mówienie – królową umiejętności językowych.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s